Laryngologie

De larynx (het strottenhoofd) is in de hals gelegen en vervult een belangrijke rol bij spreken, slikken en ademhalen. Een team van gespecialiseerde artsen en logopedisten binnen de KNO behandelt patiënten met stem- en slikstoornissen. We hebben in het bijzonder aandacht voor stemstoornissen bij beroepssprekers en zangers/acteurs. Daarnaast zijn we gespecialiseerd in stemverbeterende operaties als de stembanden niet goed sluiten en bij specifieke afwijkingen zoals papillomatosis, knobbeltjes en stembandpoliepen.

Wanneer slikklachten veroorzaakt worden organische of neurologische afwijkingen wordt u gezien door medewerkers van het slikteam, waarna bepaald wordt of een behandeling bestaat uit een operatie, medicatie of logopedie of een combinatie van deze drie behandelopties.

Meer over de polikliniek KNO

Wat is laryngologie

De larynx (het strottenhoofd) zit in de hals en vervult een belangrijke rol bij spreken, slikken en ademhalen. Het vormt de verbinding tussen de luchtpijp en de keelholte. In de mond- en keelholte zijn de lucht- en voedselweg niet gescheiden; in de larynx splitsen ze zich in twee aparte kanalen: :

  • de ingeademde lucht gaat door de luchtpijp (trachea) naar de longen
  • het doorgeslikte voedsel gaat door de slokdarm (oesofagus) naar de maag

De larynx heeft daardoor drie belangrijke functies:

  • het maken van geluid, nodig om te kunnen spreken;
  • bescherming van de longen tijdens slikken van voedsel of vloeistoffen;
  • openen van de luchtweg bij ademhaling.

De stemplooien (stembanden)

De stemplooien zijn belangrijke onderdelen van de larynx. Zij spelen een hoofdrol bij spreken, slikken en ademhalen. De stemplooien bestaan uit spieren en bindweefsel die overdekt zijn met een dunne laag weefsel. Deze laag wordt slijmvlieslaag (mucosa) genoemd.

Er is een linker- en een rechterstemplooi die samen een ‘V’ vormen als je er bovenop kijkt. Stemplooien zijn heel klein: ongeveer 1-1½ centimeter lang en ongeveer ½ centimeter breed. Bij mannen zijn stemplooien iets langer en dikker dan bij vrouwen. Daardoor hebben mannen een lagere stem dan vrouwen.

Wanneer komt u naar onze afdeling logopedie/laryngologie?

Stemtherapie bij transgenders 

Ondergaat u een geslachtsverandering van man naar vrouw? Of andersom? Dan is stemverandering een belangrijk onderdeel van het proces. Bij Amsterdam UMC, locatie VUmc zijn wij al jaren expert op het gebied van genderdysforie (transgenders). Wij helpen u om uw stem tijdens de transitie zo goed mogelijk te veranderen. De therapie geven wij dicht bij huis. Dat scheelt u veel reistijd.

Meer over het Kennis- en zorgcentrum genderdysforie

Stemtherapie bij een laryngectomie

Het strottenhoofd ligt onder de keel en is de ingang van de luchtpijp. Bij een ernstige aandoening aan het strottenhoofd, bijvoorbeeld strottenhoofdkanker moet het strottenhoofd soms worden verwijderd. Dit heet laryngectomie. Na deze ingreep is praten moeilijk. Bij Amsterdam AMC, locatie VUmc leert u uw stem opnieuw te gebruiken. U wordt hiervoor doorverwezen naar onze polikliniek KNO.

Naar de polikliniekpagina Keel-, neus- en oorheelkunde

Stemtherapie bij psychogene afonie

Het komt niet heel vaak voor, maar sommige mensen verliezen plots hun stem. Vaak is niet het strottenhoofd, maar een psychisch probleem de oorzaak. Op onze polikliniek keel-, neus en oorheelkunde proberen wij deze oorzaak te vinden. Als dat nodig is, krijgt u een behandeling bij de logopedist. Ook roepen wij regelmatig de hulp in van een van onze psychologen.

Stemtherapie bij schisis

Kindjes met schisis hebben een spleet in de bovenlip, kaak en/of het gehemelte. Deze wordt met een operatie gesloten. Voor sommige kinderen blijft slikken, zuigen of praten hierna moeilijk. Ook horen kan een probleem zijn. Daarom controleren wij kinderen met schisis als ze 1 jaar zijn. Ontwikkelt de spraak en taal zich niet normaal? Dan kunnen wij met therapie veel verbeteren. De begeleiding loopt tot het 6e jaar. Ons doel is dat uw kind op 6-jarige leeftijd een goed gehoor en een goede spraak heeft. 

Meer informatie over het schisisteam

Stemtherapie bij slikstoornissen 

Door een ziekte als MS, parkinson of ALS kan het moeilijk worden om eten of drinken door te slikken. Ook een operatie of ongeluk kan leiden tot schade aan de slikspier. Het gevolg van een slikstoornis is dat u zich gauw verslikt, of dat u afvalt zonder dat dit de bedoeling is. Bij Amsterdam UMC, locatie VUmc vindt u een logopedist die ervaren is in het behandelen van slikproblemen. Hij of zij geeft u sliktraining en/of begeleiding bij het eten.

Spraakproblemen bij kinderen

Kinderen die leren praten, maken wel eens foutjes. Ze verwisselen klanken, of spreken letters niet netjes uit. Vaak gaat dit beter als kinderen ouder worden. Maar sommige kinderen blijven klanken als de L, W en R moeilijk vinden. Of ze stotteren veel. De logopedist van Amsterdam UMC, locatie VUmc gaat aan de slag met deze problemen. Dit doen wij in haalbare stapjes voor uw kind. Ieder stapje wordt met logopedie behaald.

Spraakproblemen bij volwassenen 

Ook voor volwassenen hebben wij veel behandelmogelijkheden bij spraakproblemen. U komt bijvoorbeeld bij ons als u:

  • onduidelijk of te snel spreekt
  • slist
  • door uw neus spreekt
  • stottert
  • een hese stem heeft
  • te weinig spierkracht heeft om te spreken, bijvoorbeeld bij ziektes als ALS, MS of een hersenbloeding

De logopedist bekijkt wat hij/zij voor u kan betekenen. Een behandeling kan bijvoorbeeld bestaan uit therapie of begeleiding bij het spreken.

Stemtherapie bij taalstoornissen

Nederlands is een moeilijke taal. Foutjes zijn dan ook heel gewoon bij het leren praten. Maar maakt uw kind veel kromme zinnen in vergelijking met leeftijdsgenootjes? Of begrijpt uw kind vaak niet wat u zegt, ook al is er geen probleem met de oren? Dan kan het zijn dat uw kind een taalstoornis heeft. De logopedist van Amsterdam UMC, locatie VUmc doet uitgebreid onderzoek naar het taalniveau van uw kind.