Klaar voor de storm: omgaan met klachten, incidenten en calamiteiten

Vroeg of laat krijgt iedere arts ermee te maken: een incident, een klacht of zelfs een calamiteit. Het overkomt iedereen – maar ben jij er klaar voor? In deze training leer je niet alleen hoe je stevig blijft staan als de storm losbarst, maar ook hoe je risico’s herkent en incidenten helpt voorkomen. Je ontdekt hoe je open en professioneel communiceert na een incident, hoe je samen met je team leert van wat er misgaat én hoe je actief bijdraagt aan een veilige zorgcultuur. Onmisbare skills voor iedere jonge dokter die voorbereid wil zijn op de realiteit én de toekomst van de zorg.

Wat levert het op?

  • Je krijgt inzicht in patiëntveiligheid, risicofactoren en incidentanalyse.
  • Je leert open en effectief communiceren na een incident, met patiënten, familie en collega’s.
  • Je oefent realistische disclosure-gesprekken met ervaren trainingsacteurs en krijgt handvatten voor het omgaan met klachten en calamiteiten.
  • Je weet hoe je als zorgverlener zelf overeind blijft en waar je steun kunt vinden.
  • Je stelt een persoonlijk actieplan op voor jouw praktijk.

Voor wie is deze training bedoeld?

  • A(n)iossen die willen leren omgaan met incidenten, klachten en calamiteiten.

Wat ga je doen en leren?

  • Inzicht verwerven in patiëntveiligheid: Safety I & II, risicofactoren en incidentanalyse toepassen (o.a. PRISMA).
  • Openheid en disclosure toepassen: bepalen waarom, wanneer en hoe, en oefenen met een trainingsacteur.
  • Herstel van vertrouwen na incidenten begrijpen en bevorderen: het effect van open communicatie op verwerking, de relatie tussen patiënt en arts en het voorkómen van juridische escalatie (zoals tuchtklachten).
  • Inzicht krijgen in gezondheidsrecht en klachtbehandeling en het belang van een veilige cultuur onderkennen.
  • Omgaan met emoties, rouw en de impact op jezelf herkennen en hanteren (second victim).
  • Praktische tools en gesprekstechnieken toepassen voor disclosure en het bespreken van verbetermaatregelen.
  • Werken met eigen casuïstiek en interactieve werkvormen.

Voorbeeldcasussen

  • Vergeving: een waarnemend huisarts was geroepen bij een 20-jarige vrouw met hoge koorts, die hij na onderzoek toeschreef aan een flinke griep. Enkele dagen later was de toestand onveranderd en bleef hij bij zijn diagnose. Het dove gevoel in haar arm kwam, zo meende hij van het ‘verkeerd liggen’. Weer enkele dagen later werd hij door de eigen huisarts van de patiënt gebeld, dat hij de patiënt had laten opnemen op verdenking van meningitis. De diagnose werd bevestigd. De behandeling in het ziekenhuis was niet effectief en patiënte overleed op de IC van het ziekenhuis. De aangeslagen waarnemend huisarts vroeg een gesprek aan bij de ouders van de overleden vrouw die daarmee instemden. In een emotioneel gesprek erkende hij de verkeerde inschatting en bood daarvoor zijn excuses aan. Toen deed zich het bijzondere voor dat de ouders hem gingen troosten. Hij moest het zich niet persoonlijk aantrekken, hij had toch zijn best gedaan? Daar voelde hij zich erg opgelaten onder, maar het hielp hem eigen schuldgevoel beter te verwerken.
  • De richtlijn gevolgd: tijdens de bevalling raakt bij volledige ontsluiting het ongeboren kind, te oordelen aan de deceleraties op het CTG in nood. De gynaecoloog probeert bloed af te nemen uit de schedelhuid van de baby voor microbloedonderzoek, maar dat mislukt. Hij besluit met een vacuümcup het kind versneld geboren te laten worden, maar de cup schiet af. Bij de daarna met spoed uitgevoerde sectio wordt een slap kind geboren dat niet spontaan ademt. Na reanimatie overlijdt de baby na anderhalve dag op de NICU. Tijdens het gesprek met de verdrietige ouders enkele dagen later, verdedigt de gynaecoloog zijn beleid dat helemaal volgens de landelijke richtlijn was. Een geval van nare pech dus. De ouders hebben geen vragen en zien er verslagen uit. Twee weken later ontvangt de gynaecoloog bericht van het tuchtcollege met het klaagschrift van de ouders. Na een lang en slopend traject van repliek en dupliek en een behandeling van de tuchtzaak op een zitting, wordt de klacht tegen de gynaecoloog ongegrond verklaard. Alle betrokkenen voelen zich verliezers.

Duur

De cursus duurt 2 dagen van 9.00 - 17.00 uur. Deelname aan alle dagdelen is verplicht.

Locatie

Volgt bij de uitnodiging

Data 2026

16 april en 21 mei
6 oktober en 10 november

Kosten

Gratis voor OOR NWN
Externen € 600

Certificaat

Na afloop van de cursus ontvang je een certificaat als bewijs van deelname.

*Aanmelden

*Als het aanmelden voor een training niet lukt, zit de training waarschijnlijk vol.
Stuur professionalisering@amsterdamumc.nl een mail, zodat je op de wachtlijst geplaatst kunt worden.
Mochten er plekken vrijkomen, dan word je benaderd.

Annuleringsvoorwaarden


Bij annulering tot 30 dagen voor aanvang van de cursus worden geen kosten in rekening gebracht.
Bij annuleringen op kortere termijn (< 30 dagen) wordt € 300 in rekening gebracht bij jouw afdeling. Je kunt in dat geval wel je inschrijving kosteloos overdragen aan iemand anders mits je dat direct doorgeeft.

De annuleringsregeling geldt ook in geval van ziekte. Bij ‘no show’ (afwezigheid zonder bericht) wordt te allen tijde de volledige cursusprijs in rekening gebracht bij de afdeling waar je werkzaam bent.
Bij onvoldoende deelnemers wordt de cursus uiterlijk 4 weken voor de geplande datum door ons geannuleerd.
NB bij annuleren binnen 30 dagen voor aanvang en ‘no show’ wordt de opleider geïnformeerd.

Gemiddeld beoordeeld met een 9

"Op een systematische manier situaties beoordelen en hieruit concreet plannen maken met evt het gehele team."


Heb je vragen of wil je meer informatie?