Sinds 1 juli 2014 is het voor Nederlanders van 16 jaar en ouder mogelijk om op grond van een verklaring transgender de aanduiding van het geslacht in de geboorteakte te wijzigen.

Op deze pagina

Een verklaring transgender kan worden verstrekt door een deskundige als die er voldoende van overtuigd is dat de wens van een persoon om tot het andere geslacht te behoren realistisch en blijvend is. In dat geval kan de ambtenaar van de burgerlijke stand de vermelding van het geslacht in de akte van de geboorte aanpassen. Ook kan de voornaam (of voornamen) van de persoon in kwestie gewijzigd worden. Een verklaring wijziging geslacht (deskundigenverklaring) kunt u aanvragen bij het genderteam van VUmc.

Bij de aanvraag maken we onderscheid tussen degenen die bekend zijn bij het genderteam en degenen die dat niet zijn.

Bekend bij het genderteam van Amsterdam UMC, locatie VUmc

Voorwaarden

De deskundigenverklaring wordt op verzoek verstrekt als:

  • u bekend bent bij het genderteam
  • u ouder bent dan 18 jaar
  • u de diagnostische fase afgerond heeft
  • de diagnose genderdysforie is gesteld
  • u leeft in de door u ervaren genderrol
  • u in de afgelopen 6 maanden gezien bent door een deskundige van het genderteam gezien.

    U kunt zonder beoordeling een deskundigenverklaring aanvragen.
    Voor 16- en 17-jarigen gelden dezelfde voorwaarden maar zal er aanvullend nagegaan worden of ouders voldoende betrokken zijn bij de wens voor wijziging geslacht.

    De deskundigenverklaring wordt niet automatisch verstrekt als:

    • de diagnostische fase nog niet is afgerond
    • u in het verleden bekend was, maar het traject hier heeft verlaten
    • u nog geen cross-sex hormonen gebruikt
    • u de afgelopen 6 maanden geen afspraken meer heeft gehad bij een deskundige van het genderteam

    In dat geval moet u een of meerdere beoordelingsgesprekken voeren met een deskundige van het genderteam anders dan de vaste behandelaar binnen het genderteam. Zo lopen de aanvraag tot aanpassing van de geboorteakte en de behandelwens niet door elkaar. Voor 16- of 17-jarigen geldt dat hun ouders/verzorgers bij het beoordelingsgesprek (of meerdere beoordelingsgesprekken) aanwezig moeten zijn.

    Medische behandeling

    Om in aanmerking te komen voor een geslachtsaanpassende behandeling moet u een aparte diagnostische beoordeling doorlopen. Aan de afgifte van de deskundigenverklaring kunt u geen recht op toegang tot het medische traject ontlenen.
    De deskundigenverklaring geeft alleen toegang tot wijziging van geslacht in de geboorteakte via de ambtenaar van de burgerlijke stand.

    Aanvragen

    U kunt een aanvraag indienen voor het afgeven van een deskundigenverklaring en/of een beoordeling door een deskundige door te bellen met ons secretariaat of door het pdf-formulier onderaan deze pagina in te vullen en op te sturen.

    De volgende gegevens dient u door te geven:
    Voornamen en achternaam zoals in paspoort vermeld
    Adres
    Geboortedatum en geboorteplaats
    Telefoonnummer
    E-mailadres
    Wel/niet bekend bij genderteam VUmc
    Indien bekend bij genderteam VUmc: naam behandelend psycholoog en fase van het traject (wachtlijst/diagnostiek/real-life fase/chirurgische fase/afgerond traject)

      Graag het aanvraagformulier (pdf) onderaan de pagina uitprinten, invullen en per post aan ons versturen:
      VUmc t.a.v. Kennis- en Zorgcentrum voor Genderdysforie
      PK 1Y 160 (receptie K)
      Postbus 7057
      1007 MB Amsterdam

      Voor vragen kunt u telefonisch contact opnemen met het secretariaat van het genderteam VUmc, telefoonnummer 020 444 0542. Dit nummer is op werkdagen bereikbaar van 9:00-12:00 en van 13:00-16:00 uur.

      Als we deze informatie ontvangen hebben, gaan we na of u in aanmerking komt om een deskundigenverklaring te ontvangen of dat u eerst een afspraak voor een deskundigenbeoordeling moet maken.

      Mocht er eerst een beoordeling door een deskundige nodig zijn dan wordt er met u telefonisch contact opgenomen door het secretariaat van het genderteam VUmc.

      Kosten

      Voor het afgeven van een verklaring en voor een deskundigenbeoordeling worden kosten in rekening gebracht. Als u bekend bent bij het genderteam, zijn dit alleen de kosten voor een verklaring. Als u niet bekend bent bij het genderteam of er lang niet meer bent geweest, dan zijn dit ook de kosten voor een deskundigenbeoordeling.

      • Kosten administratief afgeven deskundigenverklaring: 65 euro
      • Kosten deskundigenbeoordeling: 250 euro

        Betaling deskundigenverklaring VUmc

        De factuur voor de verklaring krijgt u op het door u opgegeven adres toegestuurd met het verzoek deze per ommegaande te voldoen.

        Betaling deskundigenbeoordeling VUmc

        Op de dag van uw afspraak voor een beoordelingsgesprek kunt u zich, een half uur voor aanvang, melden bij de balie van de poli genderdysforie. Hier zullen uw gegevens gecontroleerd worden aan de hand van een geldig identiteitsbewijs. Hierna krijgt u van het secretariaat een registratieformulier waarmee u bij debiteurenbeheer de kosten voor het beoordelingsgesprek middels pin of cash kunt voldoen. Pas met een bewijs van betaling kunt u daadwerkelijk gebruik maken van de afspraak met de deskundige. Indien er meerdere beoordelingsgesprekken nodig zijn zullen hiervoor geen aparte kosten in rekening gebracht worden.

        Niet vergoed

        De kosten voor het veranderen van het geslacht in de geboorteakte zijn voor de aanvrager zelf. De kosten voor een deskundigenverklaring en deskundigenbeoordeling worden dus niet vergoed door de zorgverzekeraar.

        Ophalen of opsturen?

        De verklaring kunt u per post ontvangen of op afspraak persoonlijk afhalen bij het secretariaat van de polikliniek Genderdysforie, receptie K (VUmc). Op het aanvraagformulier kunt u aangeven wat uw keuze is .

        Hoe lang duurt het?

        Een deskundigenbeoordeling proberen wij binnen een maand na aanvraag in te plannen. Een deskundigenverklaring wordt binnen een maand na aanvraag opgestuurd. Als u bekend bent bij het genderteam van VUmc wordt de verklaring ondertekend door uw eigen psycholoog of psychiater. Bij zijn of haar afwezigheid duurt het afgeven van de verklaring langer.

        Geldigheid verklaring

        De verklaring mag niet ouder zijn dan 6 maanden als u de aanvraag tot geslachtswijzinging geboortegeslacht doet bij uw geboortegemeente.

        Niet bekend bij genderteam VUmc

        Voorwaarden

        Ook als u niet bekend bent bij het genderteam VUmc, kunt u zich bij ons melden voor een deskundigenverklaring. Als u bekend bent bij een ander genderteam dan dat van VUmc, de diagnose genderdysforie daar is gesteld en u gebruikt cross-sekshormonen en/of heeft geslachtaanpassende chirurgie ondergaan, dan vragen we u hierover informatie aan ons te overhandigen. Om na te gaan of een verklaring wijziging geslacht kan worden verstrekt, vindt in alle gevallen een beoordeling door een deskundige plaats tijdens een of meerdere beoordelingsgesprekken. Na dit gesprek/deze gesprekken wordt de deskundigenverklaring afgegeven, op voorwaarde dat we daarvoor voldoende overtuiging hebben gekregen. Voor 16- of 17-jarigen geldt dat hun ouders/verzorgers bij het beoordelingsgesprek (of de beoordelingsgesprekken) aanwezig moeten zijn.

        Medische behandeling

        Om in aanmerking te komen voor een geslachtsaanpassende behandeling is een aparte diagnostische beoordeling vereist. Aan de afgifte van de deskundigenverklaring kan geen recht op toegang tot het medische traject worden ontleend. De deskundigenverklaring geeft alleen toegang tot wijziging van geslacht in de geboorteakte via de ambtenaar van de burgerlijke stand.

        Aanvragen

        U kunt een aanvraag indienen voor het afgeven van een deskundigenverklaring en/of een beoordeling door een deskundige door te bellen met ons secretariaat of door onderstaand pdf formulier (zie onderaan deze pagina) in te vullen en op te sturen.

        De volgende gegevens dient u door te geven:
        Voornamen en achternaam zoals in paspoort vermeld
        Adres
        Geboortedatum en geboorteplaats
        Telefoonnummer
        E-mailadres
        Wel/niet bekend bij genderteam VUmc
        Indien bekend bij genderteam VUmc: naam behandelend psycholoog en fase van het traject (wachtlijst/diagnostiek/real-life fase/chirurgische fase/afgerond traject)

          Graag het aanvraagformulier (pdf) onderaan de pagina uitprinten, invullen en per post aan ons versturen:
          VUmc t.a.v. Kennis- en Zorgcentrum voor Genderdysforie
          PK 1Y 160 (receptie K)
          Postbus 7057
          1007 MB Amsterdam

          Voor vragen kunt u telefonisch contact opnemen met het secretariaat van het genderteam VUmc, telefoonnummer 020 444 0542. Dit nummer is op werkdagen bereikbaar van 9:00-12:00 en van 13:00-16:00 uur.
          Als we deze informatie ontvangen hebben, gaan we na of u in aanmerking komt om een deskundigenverklaring te ontvangen of dat u eerst een afspraak voor een deskundigenbeoordeling moet maken. Mocht er eerst een beoordeling door een deskundige nodig zijn dan wordt er met u telefonisch contact opgenomen door het secretariaat van het genderteam VUmc.

          Kosten

          Voor het afgeven van een verklaring en voor een deskundigenbeoordeling worden kosten in rekening gebracht.

          • Als u bekend bent bij het genderteam, zijn dit alleen de kosten voor een verklaring.
          • Als u niet bekend bent bij het genderteam of er lang niet meer bent geweest, dan zijn dit ook de kosten voor een deskundigenbeoordeling.

          Kosten:

          • Kosten administratief afgeven deskundigenverklaring: 65 euro
          • Kosten deskundigenbeoordeling: 250 euro

          Betaling deskundigenverklaring VUmc


          De factuur voor de verklaring krijgt u op het door u opgegeven adres toegestuurd met het verzoek deze per ommegaande te voldoen.

          Betaling deskundigenbeoordeling VUmc

          Op de dag van uw afspraak voor een beoordelingsgesprek kunt u zich, een half uur voor aanvang, melden bij de balie van de poli genderdysforie. Hier zullen uw gegevens gecontroleerd worden aan de hand van een geldig identiteitsbewijs. Hierna krijgt u van het secretariaat een registratieformulier waarmee u bij debiteurenbeheer de kosten voor het beoordelingsgesprek middels pin of cash kunt voldoen. Pas met een bewijs van betaling kunt u daadwerkelijk gebruik maken van de afspraak met de deskundige. Indien er meerdere beoordelingsgesprekken nodig zijn zullen hiervoor geen aparte kosten in rekening gebracht worden.

          Niet vergoed

          De kosten voor het veranderen van het geslacht in de geboorteakte zijn voor de aanvrager zelf. De kosten voor een deskundigenverklaring en deskundigenbeoordeling worden dus niet vergoed door de zorgverzekeraar.

          Ophalen of opsturen?

          De verklaring kunt u per post ontvangen of op afspraak persoonlijk afhalen bij het secretariaat van de polikliniek Genderdysforie, receptie K (VUmc). Op het aanvraagformulier kunt u aangeven wat uw keuze is .

          Hoe lang duurt het?

          Een deskundigenbeoordeling proberen wij binnen een maand na aanvraag in te plannen. Een deskundigenverklaring wordt binnen twee weken na aanvraag opgestuurd. Als u bekend bent bij het genderteam van VUmc wordt de verklaring ondertekend door uw eigen psycholoog of psychiater. Bij zijn of haar afwezigheid duurt het afgeven van de verklaring langer.

          Geldigheid verklaring

          De verklaring mag niet ouder zijn dan 6 maanden als u de aanvraag tot geslachtswijziging geboortegeslacht doet bij uw geboortegemeente.

          Formulier wijziging geslacht

          Training Deskundige Transgender

          Een verklaring transgender mag volgens de wet alleen afgegeven worden door een Deskundige Transgenders. De voorwaarden waaraan een Deskundige Transgender moet voldoen worden beschreven in het Protocol Transgenders .

          Het Kennis en Zorgcentrum voor Genderdysforie organiseert jaarlijks een training voor Deskundigen Trangenders zoals bedoeld in artikel 28a van Boek 1 van het Burgerlijk Wetboek.

          De cursus is bedoeld om deskundigen van de benodigde kennis te voorzien en hen te trainen in de vaardigheden waarover zij moeten beschikken om een verklaring transgender af te kunnen geven.

          Na het bijwonen van de cursus kan de deskundige de aantekening "gender" in het BIG register aanvragen en is bevoegd de beoordelingen te doen en de verklaringen af te geven.

          Om in aanmerking te komen voor de cursus en de aantekening, moet de aspirant deskundige een BIG-geregistreerd arts of psycholoog zijn en beschikken over ten minste 1 jaar werkervaring in de transgenderzorg, die ten hoogste 4 jaar geleden is opgedaan.
          Onder werkervaring wordt verstaan: tenminste één halve dag per week (16 uur per maand) werkzaam in de transgenderzorg.
          Onder transgenderzorg wordt verstaan: (medische) zorg of hulpverlening aan transgenders inclusief de zorg of hulpverlening die onder supervisie is verleend.

          Medewerkers van de genderteams van Amsterdam UMC, locatie VUmc, UMCG en LUMC zijn bij wet aangewezen om de verklaringen af te geven. Aspirant deskundigen die niet bij een van deze drie centra werkzaam zijn moeten een deskundigentraining bij KZcG te volgen. Deze training wordt jaarlijks georganiseerd.