Wanneer u patiënt bent bij het Kennis- en Zorgcentrum voor Genderdysforie (KZcG), onderzoeken we of er sprake is van genderdysforie en wat u nodig heeft om uzelf te kunnen zijn. De vragen en wensen van onze patiënten zijn erg divers. De stappen in de behandeling die patiënten doorlopen, zijn hierdoor ook verschillend.

Genderdysforie is het diepe gevoel van onbehagen dat iemand ervaart als geboortegeslacht en genderidentiteit niet overeenkomen. Vaak gaat het samen met de wens om van een andere gender te willen zijn. Een behandeling in het ziekenhuis is hiervoor vaak noodzakelijk. Dat betekent niet dat wij genderdysforie als een ziekte of stoornis beschouwen. Het betekent wel dat een deel van onze terminologie aan het ziekenhuis ontleend is. Zo spreken we van ‘diagnostiek’ en van ‘patiënten’.

We bieden zorg op maat. Het kan ook voorkomen dat we in een bepaalde situatie een behandeling niet verantwoord vinden. Bijvoorbeeld dat we in het geval van fors overgewicht een operatie niet uitvoeren, omdat we de kans op complicaties te groot vinden. Of dat we adviseren om psychologische hulp te zoeken voordat u met de medische transitie start.

Transitie is een proces. Een proces dat stap voor stap verloopt en zorgvuldig gedaan moet worden en daarom ook tijd kost. We kijken samen met u wat u nodig heeft, of de behandeling wel het gewenste effect heeft en of het een goede stap is. Wij nemen de tijd die daarvoor nodig is. Zo kunnen we  er zo zeker mogelijk van zijn dat de juiste keuze gemaakt wordt. Dat hoort bij goede zorg.

Uw behandelwensen

Het traject kan bij ieder persoon anders doorlopen worden. Dit is afhankelijk van uw individuele wensen en de tijd die nodig is om tot juiste beslissingen te komen.

Verschillende patiënten hebben verschillende behandelwensen. Sommige patiënten wensen alleen hormonen, terwijl anderen bijvoorbeeld zowel hormonen als operaties wensen. Samen met de behandelaars onderzoekt u wat u nodig heeft om zoveel mogelijk uzelf te kunnen zijn.

Fasen in het behandeltraject

Binnen een geslachtsbevestigend behandeltraject onderscheiden we verschillende fasen: de diagnostiek, de hormonale behandeling en de operaties.

Diagnostiek

In de eerste fase kijken we samen met u naar uw wensen en verkennen we de mogelijkheden. In het eerste gedeelte van het traject voert u een reeks gesprekken met een psycholoog of psychiater en neemt een psychologisch medewerker enkele psychologische vragenlijsten bij u af. De duur van dit gedeelte van het traject is afhankelijk van de duidelijkheid van de problematiek en van de hoeveelheid andere onderwerpen die besproken en onderzocht moeten worden. We letten onder meer op uw draagkracht en eventuele andere problemen die u heeft. De uitgebreide onderzoeken zijn nodig om u zo goed mogelijk te begrijpen en u verder te begeleiden.

Hormonale behandeling

Vervolgens vindt indien gewenst de hormonale fase plaats en vragen wij u, als dat nog niet het geval is, zoveel als mogelijk te leven in de gewenste genderrol (sociale transitie). Deze fase duurt ten minste 12 maanden. In deze periode bekijken we ook of de gemaakte keuze passend is. In deze fase doen we geen geslachtsaanpassende operaties, met uitzondering voor de mastectomie. Hiervoor kunt u na 6 maanden hormoonbehandeling of soms gelijk na de diagnostische fase in aanmerking komen.

Operaties

Wanneer de hormonale fase goed is doorlopen, volgen, indien gewenst, de geslachtsaanpassende operaties. Tussen verschillende operaties is hersteltijd nodig, zodat u kunt herstellen van de vorige operatie en zich kunt voorbereiden op een volgende operatie. U blijft in deze fase laag frequent de psycholoog zien.

Al elders gestart met de transitie?

Bent u al via andere centra of zelf al begonnen met een hormoonbehandeling, of heeft u elders al bepaalde chirurgische ingrepen laten uitvoeren? Het genderteam van Amsterdam UMC, locatie VUmc, wil zich altijd een eigen beeld vormen van de gestelde diagnose en indicatiestelling voor de genderbevestigende behandeling. De behandeling van andere centra nemen wij niet automatisch over.

Wilt u zich alleen aanmelden voor een bepaald onderdeel van het gehele transitietraject (bijvoorbeeld alleen bepaalde chirurgische ingrepen), dan neemt het genderteam een individueel besluit.

Het genderteam

Bij de zorg voor transgenders zijn veel behandelaren betrokken. Het genderteam bestaat uit professionals van verschillende afdelingen, zoals:

  • psychologen
  • psychiaters
  • endocrinologen (hormoondeskundigen)
  • plastisch chirurgen
  • gynaecologen
  • andere specialisten uit disciplines zoals dermatologie, KNO, foniatrie, heelkunde, urologie en aangezichtschirurgie

Hoofdbehandelaar en psycholoog

Eén behandelaar voert de regie vanuit het behandelteam, dit is de hoofdbehandelaar. Voor veel patiënten is de psycholoog een vast persoon gedurende het gehele behandeltraject. Maar omdat een psycholoog geen medisch specialist is, kan hij of zij wettelijk geen hoofdbehandelaar zijn. Daarom is binnen het genderteam gekozen voor de endocrinoloog als hoofdbehandelaar.

Tijdens het zorgtraject vindt regelmatig overleg plaats tussen verschillende behandelaren in een multidisciplinair overleg. Wanneer u vragen heeft rondom het algehele traject dan kunt u uw hoofdbehandelaar benaderen of uw begeleidende psycholoog. Een verwijzing naar bijvoorbeeld een KNO-arts, gynaecoloog of chirurg in het kader van genderdysforie, verloopt altijd via de hoofdbehandelaar na het multidisciplinair overleg.

Eerste contact met het genderteam

In veel gevallen verloopt uw eerste contact met het KZcG via de medewerker medische administratie (MMA), per telefoon of aan de balie. De MMA maakt afspraken en verzorgt de administratieve afhandeling van uw afspraken, maar geeft geen inhoudelijke informatie over uw behandeling. Hiervoor kunt u terecht bij uw hoofdbehandelaar of begeleidend psycholoog.